मानवी हक्क

फ्रान्सिस फुकुयामा यांनी ‘द एन्ड ऑफ हिस्ट्री’ या त्यांच्या गाजलेल्या सिद्धांताचा पुन्हा बचाव केला आहे. इराक युद्ध, मुक्त बाजारपेठ आणि पुराणमतवादी विचारसरणीबाबत आपली मते बदलल्याचे मान्य करणाऱ्या फुकुयामा यांनी उदारमतवादी लोकशाही, वाढते राजकीय ध्रुवीकरण आणि कृत्रिम बुद्धिमत्तेमुळे निर्माण होणाऱ्या आव्हानांवरही भाष्य केले.

अफगाणिस्तानवर तालिबानची सत्ता येऊन पाच वर्षे झाली. काबूलमध्ये लष्करी संचलनातून तालिबानने आपली सत्ता आणि ताकद दाखवली असली, तरी या शक्तिप्रदर्शनाच्या आड देशाचे गंभीर वास्तव दडलेले आहे. मुलींच्या शिक्षणावरील निर्बंध, महिलांवरील बंधने, वाढते मानवतावादी संकट आणि आंतरराष्ट्रीय एकाकीपणा यामुळे पाच वर्षांनंतरही अफगाणिस्तानसमोरील प्रश्न कायम आहेत.