बाइटडान्सचे संस्थापक झांग यिमिंग यांची संपत्ती १०५ अब्ज डॉलरवर पोहोचली असून ते आशियातील सर्वाधिक श्रीमंत व्यक्ती ठरले आहेत. टिकटॉकच्या अमेरिकी व्यवसायावरील नियंत्रण गमावल्यानंतरही बाइटडान्सने एआय क्षेत्रात आक्रमक गुंतवणूक वाढवली. चीनचे धोरणात्मक पाठबळ, खासगी कंपनी राहिल्यामुळे मिळणारी लवचिकता आणि डोबाओ व सीडान्ससारख्या एआय उत्पादनांच्या यशामुळे कंपनीचे मूल्यांकन ६०० अब्ज डॉलरवर पोहोचले आहे.
हॉंगकॉंग : अमेरिका आणि चीन यांच्यातील तंत्रज्ञानविषयक संघर्षाच्या केंद्रस्थानी असतानाही बाइटडान्सचे संस्थापक झांग यिमिंग यांची संपत्ती झपाट्याने वाढली आहे. त्यांची एकूण संपत्ती १०५ अब्ज डॉलरवर पोहोचली असून, त्यांनी भारताचे गौतम अदानी आणि जपानचे मसयोशी सोन यांना मागे टाकत आशियातील सर्वाधिक श्रीमंत व्यक्तीचे स्थान मिळवले आहे. कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या क्षेत्रात बाइटडान्सने केलेली आक्रमक गुंतवणूक, चीन सरकारचे धोरणात्मक पाठबळ आणि कंपनी खासगी राहिल्यामुळे मिळणारी अतिरिक्त लवचिकता यामुळे झांग यिमिंग यांच्या व्यवसायाला नव्या वाढीचा मार्ग मिळाला आहे.
झांग यिमिंग यांच्या संपत्तीत झालेली वाढ विशेष लक्षवेधी आहे. २०१९ मध्ये त्यांचे नाव प्रथम ब्लूमबर्ग बिलियनेअर्स इंडेक्समध्ये आले, तेव्हापासून त्यांच्या संपत्तीत तब्बल आठपट वाढ झाली आहे. जगातील अतिश्रीमंत व्यक्तींच्या क्रमवारीत कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या तेजीमुळे मोठे बदल झाले असले, तरी झांग यिमिंग यांची ही झेप वेगळी ठरते. कारण, वॉशिंग्टनमध्ये अनेक वर्षे चाललेल्या राजकीय संघर्षानंतर त्यांच्या कंपनीला अमेरिकेतील टिकटॉकच्या व्यवसायावरील नियंत्रण सोडावे लागले होते.
टिकटॉक हे जगभरात अत्यंत लोकप्रिय असलेले शॉर्ट-व्हिडिओ अॅप आहे. मात्र बाइटडान्सचे भवितव्य केवळ टिकटॉकशी जोडलेले नाही. कंपनीची खरी ताकद आता कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या क्षेत्रात अधिक स्पष्टपणे दिसू लागली आहे.
ओपनएआयच्या चॅटजीपीटीने जगाचे लक्ष वेधून घेण्याच्या खूप आधीपासून बाइटडान्सने कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या क्षेत्रात प्रवेश केला होता. वापरकर्त्यांना कोणता मजकूर, व्हिडिओ किंवा अन्य कंटेंट पाहायचा आहे, याचा अंदाज घेण्याची क्षमता असलेल्या कंपनीच्या अत्यंत लोकप्रिय अॅप्समागे आधीपासूनच प्रगत अल्गोरिदमचा वापर होत होता. त्याच अनुभवाच्या आधारावर कंपनीने पुढे मूलभूत एआय मॉडेल्स आणि एआय एजंट्सच्या विकासावर भर दिला.
बाइटडान्सचे डोबाओ (Doubao) हे चीनमधील सर्वाधिक लोकप्रिय एआय अॅप ठरले आहे. जूनमध्ये त्याचे मासिक वापरकर्ते सुमारे ३८ कोटी होते. कंपनीचे सीडान्स (Seedance) हे टेक्स्ट-टू-व्हिडिओ एआय मॉडेलही जगात सर्वाधिक वापरल्या जाणाऱ्या अशा मॉडेल्सपैकी एक आहे.
एआय क्षेत्रातील या सुरुवातीच्या यशामुळे बाइटडान्सच्या खासगी बाजारातील मूल्यांकनाने विक्रमी ६०० अब्ज डॉलरची पातळी गाठली आहे. एप्रिलमध्ये South China Morning Postने एका संस्थापक भागधारकाच्या प्रस्तावित समभाग विक्रीचा हवाला देत हे मूल्यांकन दिले होते.
बाइटडान्सचे खासगी कंपनी राहणेही तिच्यासाठी फायदेशीर ठरले असण्याची शक्यता आहे. सध्या कंपनीचे नेतृत्व मुख्य कार्यकारी अधिकारी रुबो लियांग करीत आहेत. कंपनी या वर्षी डेटा सेंटर, चिप्स आणि अन्य पायाभूत सुविधांवर तब्बल ७० अब्ज डॉलर खर्च करण्याच्या मार्गावर आहे.
ही रक्कम विशेष मोठी आहे. Visible Alphaच्या आकडेवारीनुसार, ई-कॉमर्स क्षेत्रातील अलीबाबा आणि गेमिंग कंपनी टेनसेंट या दोन्ही कंपन्या चालू आर्थिक वर्षात भांडवली खर्चासाठी मिळून सुमारे ५० अब्ज डॉलर खर्च करतील, असा अंदाज आहे. त्या तुलनेत बाइटडान्सचा संभाव्य खर्च अधिक आहे.
शेअर बाजारात सूचीबद्ध कंपनी नसल्यामुळे बाइटडान्सवर अल्पकालीन आर्थिक परतावा दाखवण्याचा सार्वजनिक बाजारातील तितका दबाव नाही. त्यामुळे कंपनीला दीर्घकालीन उद्दिष्टांसाठी मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक करण्याची अधिक मोकळीक मिळते.
बाइटडान्सला अलीकडेच जवळपास ३० बँकांकडून २९.६ अब्ज डॉलरचे कर्ज मिळाले आहे. कंपनी शेअर बाजारात सूचीबद्ध नसतानाही तिला मोठ्या प्रमाणावर भांडवल उपलब्ध होत असल्याचे हे उदाहरण आहे.
मात्र बाइटडान्ससाठी चीनचे पाठबळ कायम राहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. स्वस्त वित्तपुरवठा आणि अनुकूल नियामक वातावरणाच्या रूपाने बीजिंगकडून मिळणारे समर्थन कंपनीच्या भविष्यासाठी निर्णायक ठरू शकते. त्याचबरोबर एआयच्या क्षेत्रात सातत्याने नवी प्रगती करणेही कंपनीसाठी तितकेच महत्त्वाचे आहे.
ही बाब चीनच्या व्यापक धोरणाशीही जुळते. अमेरिकेतील आघाडीच्या तंत्रज्ञान कंपन्यांशी स्पर्धा करू शकतील अशा देशांतर्गत तंत्रज्ञान कंपन्या उभ्या करण्याचे चीनचे उद्दिष्ट आहे. त्यामुळे बाइटडान्सच्या एआय क्षेत्रातील प्रगतीला देशाच्या व्यापक तंत्रज्ञान धोरणाशी जोडलेले महत्त्व प्राप्त होते.
जोपर्यंत चीनचे धोरणात्मक पाठबळ कायम राहते आणि बाइटडान्स एआय क्षेत्रात सातत्याने प्रगती करत राहते, तोपर्यंत झांग यिमिंग यांच्या संपत्तीचे मूल्यही मजबूत राहण्याची शक्यता आहे.
टिकटॉकच्या अमेरिकी व्यवसायाभोवती निर्माण झालेल्या प्रदीर्घ राजकीय संघर्षामुळे बाइटडान्सला मोठ्या आव्हानाला सामोरे जावे लागले. मात्र त्याच काळात कंपनीने एआयमध्ये आपली गुंतवणूक वाढवली. त्यामुळे अमेरिकेतील भू-राजकीय संघर्षाच्या सावटाखाली असतानाही बाइटडान्सने आपल्या व्यवसायासाठी नव्या वाढीचा मार्ग तयार केला आहे.
झांग यिमिंग यांची संपत्ती २०१९ पासून आठपट वाढून १०५ अब्ज डॉलरच्या पुढे जाणे हे त्या बदलाचे सर्वात ठळक उदाहरण ठरते.
संदर्भ : Reuters Breakingviews
लेखक : Ka Sing Chan
मूळ लेख : “Asia’s richest man sails through US-China storm”, Reuters Breakingviews, 18 सप्टेंबर 2026.
हा लेख Reuters Breakingviewsमधील Ka Sing Chan यांच्या मूळ विश्लेषणावर आधारित मराठी रूपांतरित लेख आहे. मूळ लेखातील तथ्ये, आकडे आणि विश्लेषणाचा संदर्भ कायम ठेवून तो मराठी वाचकांसाठी सादर करण्यात आला आहे. सर्व मूळ लेखनाचे श्रेय Ka Sing Chan आणि Reuters Breakingviews यांना आहे.
